Nowe wyroki w sprawie „kindergeldu”

Czy rodzic żyjący w jednym gospodastwie domowym z dzieckiem w Polsce jest uprawniony do „kindergeldu”?

Niemiecki zasiłek rodzinny (kindergeld) nie jest świadczeniem socjalnym. Kindergeld jest z góry płatnym wynagrodzeniem podatkowym dla rodziców na ich dzieci. Kindergeld jest także przyznawany na dzieci pełnoletnie do ich 25 roku życia, pod warunkiem, że nadal się kształcą w celu osiągnięcia pierwszego wykształcenia zawodowego. Celem kindergeldu jest wspieranie rodziny. Kindergeld należy się obojgu rodzicom po połowie, jednakże jest on wypłacany na to samo dziecko i za ten sam okres w całości tylko jednej z osób uprawnionych.

Według niemieckiej ustawy o podatku dochodowym uprawnionym do pobierania kindergeldu jest rodzic, w którego gospodarstwie domowym żyje dziecko. W przypadku rozwiedzionych lub żyjących w separacji rodziców, z których tylko jeden spełnia jedną z ustawowych przesłanek do kindergeldu, to znaczy że albo posiada stały pobyt albo stałe miejsce zamieszkania w Niemczech albo opodatkowuje w Niemczech swoje dochody, a dzieci żyją w gospodarstwie domowym drugiego rodzica w Polsce, było do niedawna sporne, który rodzic jest wtedy uprawniony do pobierania kindergeldu.

Sporną sytuację wyjaśniły nowe orzeczenia Trybunału Europejskiego i Federalnego Sądu Finansowego w Monachium. Z wyroku Trybunału Europejskiego z dnia 22.10.2015r. w sprawie Bundesagentur für Arbeit-Familienkasse Sachsen przeciwko Tomisławowi Trapkowskiemu – znak sprawy C-378/14 –wynika po pierwsze, że można ubiegać się o kindergeld na rzecz członków rodziny, którzy zamieszkują w Polsce, a po drugie, że wniosek o przyznanie kindergeldu może złożyć nie tylko ta osoba, która ma miejsce zamieszkania na terytorium Niemiec, ale również inne „zainteresowane” osoby, nawet nie mające w Niemczech stałego miejsca zamieszkania lub pobytu lub nie podlegając w Niemczech opodatkowaniu swoich dochodów.

Właściwe przepisy europejskie przewidują ustawową fikcję ich miejsca zamieszkania w Niemczech. Właśnie ta ustawowa fikcja pozwala na odpowiednie zastosowanie ustawy o podatku dochodowym, według której kindergeld  wypłaca się  w przypadku wielu uprawnionych tylko tej z osób, która przyjęła dziecko do swojego gospodarstwa domowego.

Federalny Sąd Finansowy w wyrokach z dnia 10.03.2016r. ze znakiem sprawy III R 62/12 i III R 66/13 oraz z dnia 04.02.2016r. ze znakiem sprawy III R 17/13 orzekł, iż osobą uprawnioną do pobierania zasiłku rodzinnego nie jest ten rodzic, który spełnia według niemieckich przepisów podatkowych przesłanki prawne § 62 EStG do przyznania mu niemieckiego zasiłku rodzinnego, tylko ten rodzic, który zamieszkuje w innym państwie członkowskim i w którego gospodarstwie domowym żyje dziecko.